2008, NASA’nın gerçekten de altın yılı oldu. Yıllardır bir üzücü başarısızlık daha yaşamamak için uzay görevlerini bekleten ve teknoloji geliştirmeye yoğunlaşan NASA, 2008 yılında ardı ardına güzel haberlerle seviniyor. Bu seferki haberse, onları mutluluktan havaya uçuracak cinsten.

Mars’ta canlılık izlerini araştırmak amacıyla gönderilen Phoenix yüzey aracı, kızıl gezegende buz buldu. Phoenix, ısıtarak gaz analizleri yapmak amacıyla geçtiğimiz hafta başında topraktan örnekler almış ve örnek alınan noktanın kazılma izlerinin fotoğraflarını da Dünya’ya yollamıştı. Bu fotoğraflarda göze çarpan parlak kırıntılar, artık orada değiller. Gökbilimciler bunu kuşku duymaksızın tek bir açıklamayla örtüştürüyorlar: Bu kırıntılar katı halden doğrudan buharlaşarak, Mars’ın kuru atmosferine karıştılar. Bu bilgiyi fotoğraflardaki karakteristik görüntüyle birleştirince de, bu kırıntıların ne olduğunu kestirmek hiç güç değil: BUZ!

Söz konusu kırıntıların buz ya da tuz olabileceği düşünülüyordu. Günaşırı gönderilen fotoğraflarda kırıntıların boyutlarının gittikçe küçülmesi, araştırmacıları heyecanlandırmaya aslında yeterli olmuştu. Ancak, resmi açıklamayı yapmak için, kırıntıların tamamen buharlaşmasını beklediler ve beklenen açıklama da bir önceki gün geldi. Katı haldeki maddeler, yeteri kadar düşük basınç altında bulunduklarında, sıvı hale geçmeden buharlaşıyorlar (süblimleşme). Benzer bir durum çok soğuk ve kuru bir günde Dünya yüzeyinde de görülebilir ve kar bu şekilde sıvı su haline geçmeden buharlaşabilir. Tuzsa, bu şekilde bir buharlaşma davranışı göstermiyor. Gözlenen parçalar kesinlikle buz!

Araştırmacılar, yüzeyden toz-toprağı eşeleyen Phoenix’in, yüzey altındaki buz tabakasını bir miktar açığa çıkarmış olduğunu düşünüyorlar. Toprak örneği almak için kazılan diğer alanlara ait fotoğraflarda da yine parlak kırıntıların görülmesi, araştırmacıların görüşünü destekliyor. Şimdi gözler, alınan toprak örneklerinin beklenen analiz sonuçlarında. Bu sonuçlar, yaşam varlığı için gerekli moleküllerin var olup olmadığına ek olarak, Mars’ta sıvı halde suyun en son ne zaman bulunduğu konusunda da önemli ipuçları verecek.

Haber Tarihi: 20 Haziran 2008
Kaynak: www.sciam.com